อำนาจหน้าที่ตามกฎหมายของเทศบาลตำบล
อำนาจหน้าที่ของเทศบาลตามพระราชบัญญัติเทศบาล พ.ศ. 2496 และที่แก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติเทศบาล พ.ศ. 2496 และที่แก้ไขเพิ่มเติม ได้กำหนดหน้าที่ของเทศบาลไว้โดยแบ่งตามประเภทของเทศบาล ดังนี้ ภารกิจหน้าที่ของเทศบาลตามพระราชบัญญัติเทศบาล พ.ศ. 2496 และที่แก้ไขเพิ่มเติม
| ประเภทของเทศบาล | ภารกิจหน้าที่ |
| เทศบาลตำบล (กำหนดไว้ในมาตราที่ 50) | 1. รักษาความสงบเรียบร้อยของประชาชน |
| 2. ให้มีและบำรุงทางบกและทางน้ำ | |
| 3. รักษาความสะอาดของถนน หรือทางเดินและที่สาธารณรวมทั้งการจัดขยะมูลฝอยและสิ่งปฎิกูล | |
| 4. ป้องกันและระงับโรคติดต่อ | |
| 5.ให้มีเครื่องใช้ในกาดับเพลิง | |
| 6.ให้ราษฎรได้รับการศึกษาอบรม | |
| 7. ส่งเสริมการพัฒนาสตรี เด็ก เยาวชน ผู้สูงอายุและผู้พิการ | |
| 8. บำรุงศิลปะ จารีตเพณี ภูมิปัญญาท้องถิ่นและวัฒนธรรมอันดีของท้องถิ่น | |
| 9. หน้าที่อื่นตามที่กฎหมายบัญญัติให้เป็นหน้าที่ของเทศบาล | |
| มาตรา 51 ภายใต้บังคับแห่งกฎหมาย เทศบาลตำบลอาจจัดทำกิจการใดๆ ในเขตเทศบาล ดังต่อไปนี้ | 1. ให้มีน้ำสะอาดหรือกาประปา |
| 2. ให้มีโรงฆ่าสัตว์ | |
| 3. ให้มีตลาด ท่าเทียบเรือและท่าข้าม | |
| 4. ให้มีสุสานและฌาปนสถาน | |
| 5. บำรุงและส่งเสริมการทำมาหากินของราษฎร | |
| 6. ให้มีและบำรุงสถานที่ทำการพิทักษ์รักษาคนเจ็บไข้ | |
| 7. ให้มีและบำรุงการไฟฟ้าหรือแสงสว่างโดยวิธีอื่น | |
| 8. ให้มีและบำรุงทางระบายน้ำ | |
| 9. เทศพาณิชย์ | |
| เทศบาลเมือง (กำหนดไว้ในมาตราที่ 53) | 1. กิจการตามที่ระบุไว้ในมาตรา 50 |
| 2. ให้มีน้ำสะอาดหรือกาประปา | |
| 3. ให้มีโรงฆ่าสัตว์ | |
| 4. ให้มีและบำรุงสถานที่ทำการพิทักษ์รักษาคนเจ็บไข้ | |
| 5. ให้มีและบำรุงทางระบายน้ำ | |
| 6. ให้มีและบำรุงส้วมสาธารณะ | |
| 7. ให้มีและบำรุงการไฟฟ้า หรือแสดงสว่างโดยวิธีอื่น | |
| 8.ให้มีการดำเนินกิจการโรงรับจำนำหรือสถานสินเชื่อท้องถิ่น | |
| เทศบาลนคร (กำหนดไว้ในมาตราที่ 56) | 1. กิจการตามที่ระบุไว้ในมาตรา 53 |
| 2. ให้มีและบำรุงการสงเคราะห์มารดาและเด็ก | |
| 3. กิจการอย่างอื่นซึ่งจำเป็นเพื่อการสาธารณสุข | |
| 4. การควบคุมสุขลักษณะและอนามัยในร้านจำหน่ายอาหาร โรงมหรสพ และสถานบริการอื่น | |
| 5. จัดการเกี่ยวกับที่อยู่อาศัยและการปรับปรุงแหล่งเสื่อมโทรม | |
| 6. จัดให้มีและควบคุมตลาด ท่าเทียบเรือ ท่าข้าม และที่จอดรถ | |
| 7. การวางผังเมืองและการควบคุมการก่อสร้าง | |
| 8. การส่งเสริมกิจการการท่องเที่ยว | |
| 9. กิจการอื่นๆ ตามมาตรา 54 | |
| มาตรา 57 เทศบาลนครอาจจัดทำกิจการอื่นๆ ตามมาตรา 54 ได้ |
อำนาจหน้าที่ของเทศบาลตามพระราชบัญญัติกำหนดแผนและขั้นตอนการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พ.ศ.2542 นอกจากหน้าที่ของเทศบาลตามกฎหมายว่าด้วยเทศบาลแล้ว ในพระราชบัญญัติกำหนดแผนและขั้นตอนการกระจายอำนาจ ให้แก่ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ยังได้กำหนดหน้าที่ของเทศบาลไว้ด้วยเช่นกันในมาตรา16 ให้เทศบาลเมืองพัทยาและองค์การบริหารส่วนตำบลมีอำนาจและหน้าที่ในการจัดระบบการบริหารสาธารณะเพื่อประโยชน์ของประชาชนในท้องถิ่นของตนเองดังนี้
(1) การจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่นของตนเอง
(2) การจัดให้มีและบำรุงรักษาทางบก ทางน้ำ และทางระบายน้ำ
(3) การจัดให้มีและควบคุมตลาด ท่าเทียบเรือ ท่าข้าม และที่จอดรถ
(4) การสาธารณูปโภคและการก่อสร้างอื่น ๆ
(5) การสาธารณูปการ
(6) การส่งเสริม การฝึก และประกอบอาชีพ
(7) การพาณิชย์ และส่งเสริมการลงทุน
(8) การส่งเสริมการท่องเที่ยว
(9) การจัดการศึกษา
(10) การสังคมสงเคราะห์ และการพัฒนาคุณภาพชีวิตเด็ก สตรี คนชรา และผู้ด้อยโอกาส
(11) การบำรุงรักษาศิลปะ จารีตประเพณี ภูมิปัญญาท้องถิ่น และวัฒนธรรมอันดีของท้องถิ่น
(12) การปรับปรุงแหล่งชุมชนแออัดและการจัดการเกี่ยวกับที่อยู่อาศัย
(13) การจัดให้มีและบำรุงรักษาสถานที่พักผ่อนหย่อนใจ
(14) การส่งเสริมกกีฬา
(15) การส่งเสริมประชาธิปไตย ความเสมอภาค และสิทธิเสรีภาพของประชาชน
(16) ส่งเสริมการมีส่วนรวมของราษฎรในการพัฒนาท้องถิ่น
(17) การรักษาความสะอาดและความเป็นระเบียบเรียบร้อยของบ้านเมือง
(18) การกำจัดมูลฝอย สิ่งปฎิกูลและน้ำเสีย
(19) การสาธารณสุข การอนามัยครอบครัว และการรักษาพยาบาล
(20) การจัดให้มีและควบคุมสุสานและฌาปนสถาน
(21) การควบคุมการเลี้ยงสัตว์
(22) การจัดให้มีและควบคุมการฆ่าสัตว์
(23) การรักษาความปลอดภัย ความเป็นระเบียบเรียบร้อย และการอนามัย โรงมหรสพและสาธารณูโภคสถานอื่น ๆ
(24) การจัดการ การบำรุงรักษา และการใช้ประโยชน์จากป่าไม้ ที่ดินทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
(25) การผังเมือง
(26) การขนส่งและการวิศวกรรมจราจร
(27) การดูแลรักษาที่สาธารณะ
(28) การควบคุมอาคาร
(29) การป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย
(30) การรักษาความสงบเรียบร้อย การส่งเสริมและสนับสนุนการป้องกันและรักษาความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน
(31) กิจการอื่นใดที่เป็นผลประโยชน์ของประชาชนในท้องถิ่นตามที่คณะกรรมการประกาศกำหนด




